1. Przedmiot opinii Przedmiotem niniejszej opinii prawnej jest ustalenie, czy w przedmiotowym stanie faktycznym Spółka powinna wykonywać obowiązki wskazane w art. 6h i art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyłącznie w odniesieniu do wspólnot mieszkaniowych, w których zarząd został powierzony Spółce w formie aktu notarialnego, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, czy także w przypadku wspólnot mieszkaniowych, w których zarząd nie został powierzony tej Spółce w powyższym trybie, wspólnota nie wybrała zarządu, zaś Spółka faktycznie nimi zarządza oraz administruje w oparciu o umowy cywilnoprawne zawarte wcześniej z właścicielami lokali. Analizowana będzie również kwestia dopuszczalności złożenia przez Spółkę do wójta/burmistrza/prezydenta miasta zbiorczej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wspólnot mieszkaniowych, w których zarząd został powierzony Spółce oraz prowadzenia przez Spółkę windykacji powyższej opłaty od właścicieli lokali wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej i najemców lokali komunalnych w budynku wspólnoty mieszkaniowej. 2. Stan faktyczny Spółka zarządza oraz administruje 117 wspólnotami mieszkaniowymi. Przy czym wyłącznie w przypadku 37 wspólnot, zarząd został powierzony Spółce na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), dalej ‘ustawa o własności lokali’. Natomiast w pozostałych 80 wspólnotach mieszkaniowych zarząd wspólnoty nie został wybrany, ani też nie został powierzony Spółce w powyższym trybie, zaś Spółka faktycznie nimi zarządza na podstawie umów z poszczególnymi właścicielami lokalu, które nie zostały zawarte w formie aktu notarialnego. Przy czym powyższe wspólnoty mieszkaniowe nie zamierzają powoływać zarządów (dokonać wyboru zarządu bądź powierzenia zarządzania nieruchomością wspólną osobie fizycznej lub prawnej). Kilka z powyższych wspólnot to wspólnoty małe, liczące poniżej 7 lokali. 3. Analiza prawna 3.1. Zgodnie z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 391 ze zm.), zwanej dalej ‘UCPG’, „właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi”. Z kolei wedle art. 6m ust. 1 UCPG „właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych”. Podmiotami zobowiązanymi do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na terenie danej nieruchomości oraz do złożenia deklaracji o wysokości tej opłaty są zatem, co do zasady, ‘właściciele nieruchomości’. Na gruncie UCPG przez właściciela nieruchomości należy zaś rozumieć również „współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością” (art. 2 ust. 1 pkt 4 UCPG). Jednakże zauważyć należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 UCPG „jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.” Na gruncie przywołanego przepisu obowiązki właścicieli nieruchomości wynikające z UCPG, w tym m.in. obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obciążają zatem z mocy prawa osoby sprawujące zarząd, gdy mamy do czynienia z nieruchomością zabudowaną budynkami wielolokalowymi, w której ustanowiono odrębną własność lokali (przesłanka pierwsza), a zarząd nieruchomościami wspólnymi odbywa się na zasadach wskazanych w ustawie o własności lokali (przesłanka druga). Dlatego też nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 2 ust. 3 UCPG znajduje wprost zastosowanie do wspólnot mieszkaniowych, w których zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest na zasadach określonych w ustawie o własności lokali. Jak natomiast wprost wynika z brzmienia art. 2 ust. 3 UCPG, jeżeli zarząd nie został wybrany, obowiązki określone w UCPG wykonują samodzielnie właściciele lokali. W konsekwencji jednym z kluczowych pojęć dla analizowanego przepisu art. 2 ust. 3 UCPG jest pojęcie ‘osób sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali’. Powyższy przepis odwołuje się zatem do zasad zarządzania nieruchomością wspólną określonych w art. 18-33 ustawy o własności lokali1, z których wynika, iż: jeżeli w danym budynku wyodrębniono 7 lub mniej lokali, stosuje się ogólne zasady Kodeksu cywilnego dotyczące zarządu nieruchomością wspólną (por. art. 19 ustawy o własności lokali), jeżeli zaś wyodrębniono więcej niż 7 lokali, zarządzania nieruchomością wspólną może być wykonywane przez: zarząd składający się z osób fizycznych będących lub niebędących właścicielami lokali (por. art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali), bądź zarządcę – osobę fizyczną lub prawną wybraną w drodze umowy lub uchwały sporządzonej w formie aktu notarialnego (por. art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali). Odnosząc zatem uregulowania Kodeksu cywilnego do brzmienia art. 2 ust. 3 UCPG, należałoby stwierdzić, iż w budynku, w którym wyodrębniono 7 lub mniej lokali, ‘osobą sprawującą zarząd nieruchomością wspólną’ w rozumieniu tego przepisu będzie: współwłaściciel, któremu powierzono zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 205 Kodeksu cywilnego, zarządca wyznaczony przez sąd na podstawie art. 203 Kodeksu cywilnego, w przypadku braku powyższych osób – poszczególni współwłaściciele nieruchomości wspólnej (por. art. 200 Kodeksu cywilnego). Przy czym regulacja art. 2 ust. 3 UCPG może budzić pewne wątpliwości w przypadku budynków, w których wyodrębniono 8 lub więcej lokali. Ustawa o własności lokali posługuje się bowiem pojęciami ‘zarząd’, ‘zarządca’ i ‘zarządzanie nieruchomością’, dlatego też może powstać wątpliwość, czy dyspozycja przepisu art. 2 ust. 3 UCPG obejmuje również zarządcę w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, to jest osobę fizyczną lub prawną wybraną w drodze umowy lub uchwały sporządzonej w formie aktu notarialnego, której wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarządzanie nieruchomością. Jednakże jak podkreśla się w doktrynie, pomimo wskazanych powyżej nieścisłości, mając na uwadze zapewnienie spójności systemowej regulacji UCPG z ustawą o własności lokali należy przyjąć, iż przepis art. 2 ust. 3 UCPG znajduje zastosowanie również do zarządcy, któremu wspólnota powierzyła zarządzanie nieruchomością wspólną.2 Należy przy tym wskazać, iż z art. 18 ust. 1 oraz ust. 2a ustawy o własności lokali wynika, że powierzenie zarządu nieruchomością wspólną osobie fizycznej lub prawnej może nastąpić w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokalu, dla której, zgodnie z art. 7 ust. 2 w/w ustawy wymagana jest forma aktu notarialnego, albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, bądź też na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. A zatem ze sprawowaniem przez osobę fizyczną lub prawną powierzonego jej zarządu nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali mamy do czynienia wyłącznie w razie, gdy powierzenie nastąpiło w umowie o ustanowienie odrębnej własności lokalu bądź w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, albo na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. W konsekwencji nie stanowi sprawowania zarządu w rozumieniu przepisów w/w ustawy, o którym mowa w art. 2 ust. 3 UCPG, zarządzanie nieruchomością wspólną w oparciu o umowy cywilonoprawne zawarte z poszczególnymi właścicielami nieruchomości w formie innej niż akt notarialny. W przedmiotowej sytuacji nie dochodzi bowiem do powierzenia zarządcy (Spółce) zarządzania nieruchomością wspólną w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, a tym samym obowiązki wyniające z UCPG, w tym m.in. w zakresie złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w niniejszym stanie faktycznym wykonują samodzielnie właściciele lokali. Z uwagi na powyższe, Spółka obowiązana jest złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym wyłącznie w odniesieniu do wspólnot, w których sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, zostało powierzone Spółce w umowie o ustanowienie odrębnej własności lokalu bądź w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego (ewentualnie również na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza). 3.2. Zauważyć należy przy tym, że wykładania literalna przepisu art. 2 ust. 3 UCPG, zgodnie z którym „jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali (...)”, może sugerować, iż za prawidłowe wykonanie obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości na gruncie omawianej ustawy odpowiadają osobiście osoby sprawujące zarząd. W literaturze wskazuje się jednak, że zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie ma charakteru absolutnego, gdyż w pewnych sytuacjach można od niej odstąpić i przypisać pierwszeństwo wykładani funkcjonalnej (celowościowej) lub systemowej. L. Morawski zauważa, iż może to nastąpić tylko wtedy, gdy uzasadniają to jakieś ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne.3 Z kolei Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 stycznia 1999 r. podniósł, że „w sytuacji, w której norma wyinterpretowana metoda językową byłaby w sposób jaskrawy społecznie niedorzeczna, czy też niewątpliwie wskazywałaby na zbyt wąski lub zbyt szeroki zakres jej stosowania, taką wykładnię należałoby odrzucić.”4 Na rolę wykładni celowościowej w prawie administracyjnym zwraca również uwagę W. Jakimowicz, wedle którego „w prawie administracyjnym element celowości jest podstawowy, skoro kategoria celu publicznego determinuje tu zarówno działania prawodawcy, jak i interpretatora, a więc wykładnia celowościowa na obszarze tej gałęzi prawa musi również zajmować kluczowe miejsce.”5. W konsekwencji dokonywanie wykładni celowościowej przepisów prawa administracyjnego koncertuje się na ocenie, czy dany przepis realizuje cel publiczny. Wobec powyższego, zważywszy, iż literalna wykładania art. 2 ust. 3 UCPG prowadzi do wniosków społecznie nieuzasadnionych, rażąco niesprawiedliwych z punktu widzenia osób sprawujących zarząd (prowadzenie egzekucji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec osób sprawujących zarząd nieruchomościami wspólnymi, a nie wobec właścicieli nieruchomości, to jest wytwórców tych odpadów, niezależnie od ewentualnych roszczeń zwrotnych osób sprawujących zarząd do tychże właścicieli), należy od niej odstąpić, czy też dokonać jej korekty w oparciu o cel publiczny, jaki miała ta regulacja, a mianowicie uproszczenie procesu składania deklaracji i większą efektywność w uiszczaniu opłat, przy zachowaniu jednego z głównych celów ustawy – obciążenia właścicieli nieruchomości obowiązkami w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dlatego też, jak wskazuje się w piśmiennictwie, odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości na gruncie UCPG, ponosi wspólnota mieszkaniowa reprezentująca interesy tworzących ją właścicieli lokali. W tym względzie mamy bowiem do czynienia z sytuacją podobną, jak w poprzednim stanie prawnym, kiedy to umowę na wywóz odpadów komunalnych zawierał działający w imieniu wspólnoty zarząd, ale to wspólnota odpowiadała za należyte wywiązanie się z tej umowy, jednocześnie pobierając od właścicieli lokali zaliczki na pokrycie kosztów tego wywozu.6 Wobec powyższego za prawidłowe wykonanie obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości na gruncie UCPG, a zatem m.in. w przypadku zamieszczenia nieprawdziwych danych w deklaracjach oraz zaległości w uiszczaniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odpowiada wspólnota mieszkaniowa reprezentująca interesy tworzących ją właścicieli lokali, a nie osoby sprawujące zarząd w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. 3.3. Odnosząc się natomiast do kwestii dopuszczalności składania przez osobę sprawującą zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali tzw. ‘deklaracji zbiorczej’ za całą wspólnotę, należy podzielić stanowisko prezentowane w piśmiennictwie, iż zarządca powinien złożyć tyle deklaracji, ile jest lokali w zarządzanym przez niego budynku. Zarządca przejmuje bowiem obowiązki ciążące na każdym z właścicieli niejako z osobna i wykonuje te obowiązki za nich. Natomiast kwota, którą należy uiścić gminie, to suma opłat wskazanych w poszczególnych. Nie może być więc tak, że złożona zostanie jedna zbiorcza deklaracja za całą wspólnotę.7 Za niedopuszczalnością składania zbiorczej deklaracji przemawia okoliczność, że taka łączna deklaracja wprowadza odpowiedzialność zbiorową oraz fakt, iż każda z deklaracji weryfikowana jest przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) pod kątem zgodności podanych w niej danych z rzeczywistym stanem faktycznym (np. czy nie zaniżono ilości osób zamieszkujących dany lokal). Złożenie jednej deklaracji w imieniu całej wspólnoty uniemożliwiłoby natomiast dokonanie takiej weryfikacji, gdyż wójt (burmistrz/prezydent miasta) nie dysponowałby jednostkowymi danymi kontrolowanego lokalu. Ponadto zauważyć należy, iż deklaracja składana jest wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) na urzędowo określonym druku, którego wzór ustala rada gminy w drodze uchwały (por. art. 6n ust. 1 pkt 1 UCPG). Przy czym we wzorze deklaracji, stanowiącym załącznik do uchwały Rady xxx w xxx nr xxx z dnia xxx w sprawie określenie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz informacji o terminie i miejscu składania deklaracji nie przewidziano możliwości wskazywania zbiorczych danych w zakresie większej liczby nieruchomości lokalowych, z których odbierane mają być odpady komunalne. W rubryce ‘xxx’ przedmiotowego wzoru deklaracji należy bowiem podać adres konkretnej nieruchomości lokalowej, na której powstają odpady komunalne, na co wskazuje wymóg oznaczenia numeru danego lokalu. W objaśnieniach do przedmiotowej rubryki ‘xxx’ deklaracji wprost wskazano natomiast, iż „dla każdej nieruchomości należy złożyć odrębną deklarację”. Przy czym w przywołanym objaśnieniu jako przykład [odrębnej] nieruchomości podano „blok, budynek”. Jednakże w niniejszym stanie faktycznym poszczególne lokalne w budynku, których właściciele tworzą wspólnotę mieszkaniową, niewątpliwie stanowią odrębne nieruchomości lokalowe, a tym samym należy dla nich złożyć odrębne deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 3.4. Z kolei analizując kwestię podmiotu uprawnionego do egzekucji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 6q UCPG „w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.” Z powyższego wynika zatem, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w charakterze organu podatkowego (opłata ta jest opłatą lokalną i daniną publiczną) występuje wójt (burmistrz lub prezydent miasta), który w kwestiach nieuregulowanych w UCPG stosuje przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej „Ordynacja podatkowa”. Podkreślić należy przy tym, iż przywołany przepis art. 6q UCPG odsyła do uregulowań Ordynacji podatkowej w sposób pełny, to jest do całej ustawy, a nie tylko niektórych jej działów. Ponadto powyższy przepis nakazuje stosować Ordynacje podatkową wprost, a nie odpowiednio.8 Zgodnie zaś z art. 6qa UCPG „wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.” Przywołany przepis przyznaje zatem wójtowi (burmistrzowi lub prezydentowi miasta) uprawienia organu egzekucyjnego w zakresie egzekucji nieuiszczonych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.9 Wobec powyższego w przypadku, gdy konieczne okaże się zastosowanie przymusu w celu wyegzekwowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ ten jest uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych wobec wspólnoty mieszkaniowej. W tym przedmiocie zastosowanie znajdują zaś przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), dalej ‘ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji’. Przepisy w/w ustawy nie przewidują jednak możliwości ewentualnego udzielenie przez organ egzekucyjny (a zatem w niniejszej sytuacji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) upoważnienia do stanowienia w jego imieniu i w ustalonym zakresie aktów administracyjnych przez inne podmioty, a w szczególności do wydawania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślić należy przy tym, iż art. 31 § 2 w zw. z art. 1a pkt 4 ustawy o postępowaniu administracyjnym dotyczy jedynie możliwości upoważnienia (wyznaczenia) egzekutora, to jest pracownika organu egzekucyjnego (urzędu gminy), wyłącznie do czynności egzekucyjnych, a zatem czynności faktycznych, a nie do stanowienia aktów administracyjnych.10 Niemniej jednak mając na uwadze, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter należności publicznoprawnej, jej wierzycielem i organem egzekucyjnym jest organ administracji publicznej oraz, że tryb (sposób) postępowania tego organu przy powstaniu zaległości w zapłacie opłaty regulowany jest ściśle przepisami prawa, należy stwierdzić, że nie jest możliwe, aby czynności związane z egzekucją tej opłaty (do podjęcia których organ wykonawczy gminy jest uprawniony i zobowiązany przez ustawę) mogły być wykonywane przez inne podmioty. Przy czym podkreślić należy, iż na przeszkodzie wykonywania czynności związanych z egzekucją przedmiotowej opłaty przez osoby niebędące pracownikami urzędu gminy, a zatem np. przez pracowników lub organy spółek komunalnych, jednostek lub zakładów budżetowych gminy, albo pracowników prywatnych firm windykacyjnych stoją przepisy Ordynacji podatkowej o tajemnicy skarbowej (por. art. 293 w zw. z art. 294 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Wobec powyższego prowadzenie przez Spółkę windykacji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli lokali wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej oraz najemców lokali komunalnych w budynku wspólnoty mieszkaniowej nie jest dopuszczalne. 4. Wnioski 4.1. Z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 3 UCPG, Spółka obowiązana jest złożyć deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym wyłącznie w odniesieniu do wspólnot, w których sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, zostało powierzone Spółce w umowie o ustanowienie odrębnej własności lokalu bądź w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego albo na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. 4.2. Za prawidłowe wykonanie obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości na gruncie UCPG, a zatem m.in. w przypadku zamieszczenia nieprawdziwych danych w deklaracjach oraz zaległości w uiszczaniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odpowiada wspólnota mieszkaniowa, a nie zarządca w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Dlatego też Spółka nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne zaległości w uiszczaniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciążących na właścicielach nieruchomości lokalowych, a tym samym nie będzie stroną ewentualnego postępowania egzekucyjnego w przedmiotowym zakresie. 4.3. Zarządca przejmuje określone w UCPG obowiązki ciążące na każdym z właścicieli niejako z osobna i wykonuje te obowiązki za nich. Dlatego też zarządca powinien złożyć tyle deklaracji, ile jest lokali w zarządzanym przez niego budynku. Nie jest natomiast dopuszczalne złożenie jednej zbiorczej deklaracji za całą wspólnotę. 4.4. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej o tajemnicy skarbowej prowadzenie przez Spółkę windykacji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli lokali wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej oraz najemców lokali komunalnych w budynku wspólnoty mieszkaniowej nie jest dopuszczalne. 1,2,8,9 K. Kuźma, D. Chojnacki, W. Hartung, K. Maćkowska, K. Szymczak, P. Zdrajkowski, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz do ustawy, opubl. Domański Zakrzewski Palinka, wyd. I, kwiecień 2013, s. 23, 179 3 L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Komentarz, Toruń 2002, s. 100 i n. 4 Uchwała SN z dnia 11 stycznia 1999 r., sygn. N I KZP 15/98, opubl. Legalis 5 W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, opubl. Zakamycze 2006, s. 182 i n. 6 D. Synowiec, Obliczanie i pobieranie opłat śmieciowych we wspólnocie, opubl. Wspólnota Mieszkaniowa, kwiecień 2013 r., s. 47 7 D. Synowiec, Obliczanie i pobieranie opłat śmieciowych we wspólnocie, opubl. Wspólnota Mieszkaniowa, kwiecień 2013 r., s. 48; 10 Z. Leoński, Komentarz do art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [w:] R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjny w administracji. Komentarz, opubl. C.H.BECK, Warszawa 2003, s. 97 Hasła kluczowe: radca prawny, prawnik, utrzymanie czystości i porządku w gminach, prawo śmieciowe, zarządca wspólnoty mieszkaniowej, obowiązki