Obowiązek przekazywania właściwym organom sprawozdań przez podmioty odbierające odpady komunalne Gmina nie posiadając środków na wdrożenie ustawy zleciła zarządzanie budowanym systemem własnej spółce zajmującej się przyjmowaniem odpadów. Spółka natomiast jest w konsorcjum z drugim komercyjnym podmiotem  do realizacji zadania zagospodarowania  odpadów na terenie spółki. Czy władze gminy mogą zadanie własne o charakterze publicznym przekazać spółce i w jakim zakresie? Interesują mnie sprawy projektów uchwał, założeń do wpisów regulaminowych i SIWZ oraz organizacja przetargu. Czy przekazanie zadania własnego w zakresie zarządzania gospodarką odpadami bez praw do poboru opłaty, wydawania decyzji i windykacji oraz rejestru działalności regulowanej, może zgodnie z prawem być realizowane i czy nie będzie po przetargowych skarg na tego typu działania monopolistyczne ponieważ układ konsorcjum pozostał. Czy w tym przypadku należy podzielić spółkę na dwa podmioty gospodarcze – publiczny i komercyjny? Odpowiedź eksperta: Nie wchodząc w szczegółowe rozważania dotyczące w/w problemu należy wskazać, że zgodnie z poglądem przyjętym w judykaturze (por. m.in. wyrok NSA z dn. 11.08.2005 r., wyrok WSA w Warszawie z dn. 10.11.2005 r. i 14.12.2005 r.) i doktrynie (tak m.in. M. Szydło, W. Hartung), mając na uwadze wykładnię przepisów art. 2, 3 i 4 ustawy o gospodarce komunalnej i art. 2 pkt 13 Prawa zamówień publicznych (PZP), powierzenie wykonywania zadań własnych spółce komunalnej bez przeprowadzenia procedur z PZP jest dopuszczalne, jeżeli spółka ta została powołana do wykonywania zadań o takim charakterze (co powinno znaleźć odzwierciedlenie w akcie ją kreującym), a powierzone jej zadanie (mieszczące się w tym zakresie) jest zadaniem własnym gminy. Powierzenie zadania powinno nastąpić w drodze stosownej uchwały rady gminy. Stanowisko to podziela również Urząd Zamówień Publicznych (www.uzp.gov.pl). Co jednak istotne, działanie takie jest dopuszczalne, jeżeli wykonanie danego zadania własnego gminy zostaje powierzone podmiotowi, który spełnia przesłanki uznania go za tzw. podmiot wewnętrzny gminy. Nie wchodząc w analizę tego pojęcia należy wskazać, że takim podmiotem będzie wyłącznie spółka komunalna ze 100% udziałem gminy. Powyższe wynika z jednolitej linii orzeczniczej Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w tym zakresie. A zatem nie może to być podmiot działający w formie konsorcjum o „łączonym” kapitale – prywatnym i publicznym. Sytuacja ta komplikuje się  jednak na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UCPG). Niektóre z zadań mieszczących się w zakresie tej ustawy, a obciążających gminę, mogą być bowiem wykonywane wyłącznie przez podmioty wyłonione w drodze przetargu. Wskazuje na to bezpośrednio art. 6e UCPG, zgodnie z którym spółki z udziałem gminy mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, w przypadku, gdy zostały wybrane w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1. Jest to przepis szczególny w stosunku do regulacji zawartych w ustawie o gospodarce komunalnej i PZP, wyłączający zastosowanie tych ustaw w zakresie, w jakim reguluje pewne kwestie w sposób odmienny, szczególny w stosunku do nich. A zatem gmina nie może powierzyć odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości spółce komunalnej (nawet ze 100 % udziałem gminy) z pominięciem przetargu, gdyż sprzeciwia się temu treść art. 6e UCPG. Natomiast w odniesieniu do pozostałych zadań mieszczących się w zakresie przedmiotowej ustawy, polegających przykładowo na dbaniu o zieleń miejską, opróżnianiu koszy ulicznych, administrowaniu systemem (w tym np. zbieraniu deklaracji, przygotowywaniu projektów dokumentów – SIWZ, uchwał, itp.) wydaje się, iż rada gminy może powierzyć ich wykonywanie spółce komunalnej wedle zasad ogólnych opisanych na wstępie (akapit 1 i 2). Nie dotyczy to jednak budowy i utrzymania regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (tutaj również przewidziano szczególny tryb – patrz art. 3a UCPG), windykacji i egzekucji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (stosuje się tutaj przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), prowadzenia rejestru działalności regulowanej oraz wydawania decyzji administracyjnych, gdyż są to zadania przewidziane do wykonywania wyłącznie przez określone organy administracji publicznej lub, w przypadku wydawania decyzji administracyjnych, przez upoważnione przez nie osoby (upoważnienie na podstawie ustawy o samorządzie gminnym i Kodeksu postępowania administracyjnego).  Wykonywania ich nie można powierzyć innym podmiotom. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, zadania własne gminy, spółka komunalna, przetarg