Usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych Jaki rodzaj usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych ustawodawca miał na myśli mówiąc o podjęciu uchwały na podstawie art. 6r ust. 4.? Odpowiedź eksperta: Zgodnie z art. 6r ust. 4 UCPG rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi. Jak zatem wynika z powyższego ustawodawca nie sprecyzował, jakich konkretnie dodatkowych usługi dotyczyć może uchwała rady gmina wydana na podstawie przywołanego przepisu art. 6r ust. 4 UCPG. Przy czym, jak wskazuje się w doktrynie, przedmiotem fakultatywnej uchwały, którą rada gminy może podjąć na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG są dodatkowe usługi, tj. usługi wykraczające ponad standardowe usługi świadczone przez gminę, o których mowa w uchwale wydanej na podstawie art. 6r ust. 3 UCPG (W. Radecki, Komentarz do art. 6r UCPG [w:] W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, opubl. Lex 2012). Wobec powyższego niewątpliwie do usług, które mogą stanowić przedmiot uchwały rady gminy podejmowanej na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG, należy zaliczyć przykładowo wyposażenie przez gminę nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz worki do selektywnej zbiórki tych odpadów, który to obowiązek, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 UCPG, zasadniczo obciąża właścicieli nieruchomości. Takie dodatkowe usługi w zakresie wykonywania obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości mogą świadczyć również przedsiębiorcy, nie jest to bowiem objęte zakresem „władztwa” gminy. Nie wydaje się jednak, aby właściciel nieruchomości miał obowiązek skorzystać z takiej usług, czyli np. wynająć pojemniki od gminy. Ważne jest, aby właściciel nieruchomości wyposażył ją w takie pojemniki, jakie będą zgodne z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminach; w jaki sposób właściciel nieruchomości zrealizuje ten obowiązek nie ma już znaczenia. Ponadto, do przedmiotowych dodatkowych usług świadczonych przez gminę może należeć również mycie pojemników służących do zbierania odpadów komunalnych. Art. 5 ust. 1 pkt 1 UCPG nakłada obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki do zbierania odpadów komunalnych na właściciela nieruchomości. Skoro jest to obowiązek właściciela, a nie gminy, to: opłata pobierana przez gminę nie obejmujewyposażenia nieruchomości w pojemniki do zbierania odpadów komunalnych, ani nie jest to obowiązek przedsiębiorcy odbierającego odpady na zlecenie gminy. Należy zbadać, czy przejęcie powyższego obowiązku przez gminę może w ogóle nastąpić (fakultatywnie) w drodze uchwały o przejęciu tego obowiązku od właścicieli nieruchomości. Brak w ustawie UCPG wyraźnej podstawy prawnej do podjęcia takiej uchwały, ponieważ uchwała, o której mowa w art. 6a ust. 1 UCPG, dotyczy tylko przejęcia przez gminę obowiązków właścicieli wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 3b UCPG (pozbywanie się nieczystości ciekłych) oraz art. 5 ust. 1 pkt 4 UCPG (uprzątniecie błota śniegu i lodu z chodników wzdłuż posesji). Skutkiem podjęcia uchwały, o której mowa w art. 6a ust. 1 UCPG, będzie więc przejęcie przez gminę obowiązku opróżniania szamb lub odśnieżania, to znaczy, że gmina wykona te zadania za właścicieli nieruchomości pobierając dodatkową opłatę w wysokości określonej w uchwale, przy czym właściciele nie będą mogli zrezygnować, to znaczy że dodatkowa opłata zostanie od nich pobrana nawet jeżeli woleliby jej uniknąć i odśnieżać sami. Oprócz usług w zakresie odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, świadczonych w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, art. 6r ust. 4 UCPG dopuszcza także świadczenie przez gminę usług dodatkowych w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, za dodatkową opłatą. Do takich dodatkowych usług może należeć dostarczenie pojemników do zbierania odpadów czy ich mycie. Różnica między uchwałą podjętą na podstawie art. 6a ust. 1 UCPG a uchwał podjętą na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG polega na tym, że: uchwała podjęta na podstawie art. 6a ust. 1 UCPG zobowiązuje mieszkańca do uiszczenia dodatkowej opłaty za dodatkowe usługi wykonane przez gminę w zakresie opróżniania szamb lub odśnieżania, zaś uchwała podjęta na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG nie zobowiązuje mieszkańca do korzystania z usług gminy i uiszczania dodatkowej opłaty. Właściciel nieruchomości nie ma więc obowiązku skorzystać z takiej usługi gminy i może kupić pojemniki,  wynająć je od innej firmy albo od gminy – według swojego wyboru.. Ważne jest, aby właściciel nieruchomości wyposażył ją w takie pojemniki, jakie będą zgodne z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminach; w jaki sposób właściciel nieruchomości zrealizuje ten obowiązek nie ma już znaczenia. Tak więc właściciel nieruchomości, aby mógł skorzystać z dodatkowych usług które gmina oferuje na swoim terenie, musi zgłosić gminie taką chęć. Oznacza to, że samo podjęcie uchwały z art. 6r ust. 4 UCPG nie powoduje automatycznie „przejścia” danych obowiązków na gminę. Zależy to od wyboru zainteresowanych właścicieli. W zakresie odpłatności należy wskazać, że w art. 6r ust. 4 UCPG wskazuje się, że rada gminy określa w uchwale, o której mowa w tym przepisie,  rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi. W takiej sytuacji koszty świadczenia dodatkowych usług nie mogą być pokrywane w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata ta pokrywa bowiem koszty tylko tych usług, które gmina z mocy samego prawa ma obowiązek świadczyć  na swoim terenie w ramach odbierania odpadów komunalnych i ich zagospodarowania. Nie należy do nich zaopatrywanie właścicieli nieruchomości w pojemniki. Taka usługa wykracza ponad standardowe usługi gminy, nie jest jej obowiązkiem objętym samą opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dlatego właściciele nieruchomości finansują ją dodatkowo nie w formie tej opłaty, lecz po prostu odrębnej ceny (jeżeli oczywiście gmina postanowi o jej pobieraniu). Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, selektywna zbiórka odpadów, pojemniki na odpady, zagospodarowanie odpadów komunalnych, usługi dodatkowe